- Wszystkie
- Choroby przenoszone drogą oddechową
- Choroby przenoszone drogą pokarmową
- Choroby przenoszone drogą płciową lub poprzez kontakt z zakażoną krwią
- Inne
Choroba przewodu pokarmowego, wywoływana przez pierwotniaka Entamoeba histolytica, dająca potencjalnie powikłania w postaci ropni, a w ciężkich przypadkach, może prowadzić do zgonu. Występuje na całym świecie, z największą częstotliwością na terenach endemicznych. Rezerwuarem są ludzie. Zarażenie może wystąpić na skutek spożywania posiłków i skażonej wody. Odnotowano także, zarażenia związane z aktywnością seksualną MSM (ang. men who have sex with men). Corocznie odnotowuje się około 40-50 mln zachorowań , a w przybliżeniu 10% populacji jest zakażona albo Entamoeba histolytica lub Entamoeba dispar.
Jest to ostra, zakaźna choroba bakteryjna wywołana przez maczugowca błonicy – Corynebacterium diphteriae. Jedynym rezerwuarem jest człowiek, a do zakażenia dochodzi zwykle drogą kropelkową, rzadziej przez kontakt z wydzieliną dróg oddechowych lub owrzodzeniem. Przede wszystkim dotyczy górnych dróg oddechowych, skóry, a czasem może uszkodzić serce, układ nerwowy lub nerki. Bakteria namnaża się we wrotach zakażenia, wytwarzając egzotoksynę, która miejscowo uszkadza nabłonek dróg oddechowych. Powoduje to powstawanie błon rzekomych w miejscu wniknięcia bakterii oraz przedostanie się jej do krwi i chłonki, doprowadzając do zajęcia i uszkodzenia odległych narządów. Okres wylęgania to średnio 2-4 dni, a czas zakaźności to 2 ostatnie dni okresu wylęgania, cały okres objawowy oraz 4 dni po ustąpieniu choroby u chorych leczonych. Błonica występuje na całym świecie i zagraża szczególne pacjentom, którzy nie są w pełni uodpornione.
Chlamydiozy to grupa chorób zakaźnych wywołanych przez bytujące wewnątrzkomórkowo bakterie z rzędu Chlamydiales. Gatunkami chorobotwórczymi dla człowieka są:
- Chlamydophila pneumoniae, wywołująca zapalenia górnych i dolnych dróg oddechowych,
- Chlamydophila psittaci – gatunek odzwierzęcy wywołujący ornitozę objawiającą się najczęściej zapaleniem płuc
- Chlamydia trachomatis, powodująca zapalenia spojówek oraz zapalenia układu moczowo-płciowego, zaś u noworodków – zapalenia płuc.
Chlamydiozy występują całym świecie. Do zakażenia Chlamydia pneumoniae od chorego człowieka dochodzi drogą kropelkową.
Cholera jest ostrą, bardzo groźną chorobą zakaźną przewodu pokarmowego wywołaną przez Gram-ujemną bakterię Vibrio cholerae (przecinkowiec cholery). Należy do chorób zakaźnych szczególnie niebezpiecznych dla podróżujących, gdyż nieleczona może w ciągu zaledwie kilkunastu godzin doprowadzić do śmierci.
Do zakażenia dochodzi zwykle przez spożycie zanieczyszczonej, nieprzegotowanej wody lub żywności, np. owoców morza. Rzadziej źródłem zakażenia jest bezpośredni kontakt z chorym.
Cholera stanowi ogólnoświatowy problem. Rocznie zgłaszanych jest 3-5 milionów zachorowań oraz 100 000-120 000 zgonów (dane niedoszacowane). Cały czas trwa VII pandemia cholery, która rozpoczęła się w 1961 roku, i jest wywołana przez serotyp O1, biotyp El Tor. Dwie największe epidemie ostatnio miały miejsce w Zimbabwe (2009 rok, 98 000 zachorowań) i na Haiti (2010 rok, 209 000 zachorowań, 4000 zgonów).
Cholera występuje endemicznie w Indiach (zwłaszcza w delcie Gangesu i Brahmaputry), Afryce oraz Pakistanie.
Trypanosomoza amerykańska, inaczej choroba Chagasa, powodowana jest inwazją pierwotniaka Trypanosoma cruzi, który dostaje się do organizmu człowieka i zwierząt za pośrednictwem owadów. Choroba Chagasa należy do grupy tak zwanych chorób pasożytniczych lekceważonych/zaniedbanych (neglected parasitic infections – NPI), nad którymi nie prowadzi się badań dotyczących nowych, bezpiecznych sposobów leczenia ze względu na brak opłacalności inwestycji.
Ostra postać choroby przebiega zwykle jako łagodna choroba gorączkowa i jest konsekwencją świeżego zarażenia. Po samoistnym ustąpieniu tych objawów większość zakażonych osób pozostaje w fazie przewlekłej choroby charakteryzującej się małą liczbą pasożytów we krwi i nieobecnością objawów klinicznych. Niekiedy, po latach, choroba może doprowadzić do uszkodzenia mięśnia sercowego i przewodu pokarmowego, co może nawet prowadzić do śmierci.
Żywicielem Trypanosoma cruzi są liczne ssaki, na które chorobę przenoszą pluskwiaki, które z kolei zarażają się żywiąc się krwią zwierzęcą lub ludzką, w której są obecne trypanosomy. Połknięte pasożyty namnażają się w przewodzie pokarmowym pluskwiaka, skąd formy inwazyjne wydalane są wraz z jego kałem w trakcie kolejnego spożywania krwi. Do zarażenia kolejnego żywiciela dochodzi po przerwaniu ciągłości skóry, przez błony śluzowe oraz spojówki zabrudzone kałem pluskwiaka zawierającym inwazyjne postacie Trypanosoma cruzi.
Trypanosomoza amerykańska występuje wyłącznie w obu Amerykach, głównie na obszarach wiejskich Ameryki Łacińskiej. Szacuje się, że choruje około 8 milionów ludzi w Meksyku, Ameryce Środkowej i Południowej. Większość z nich jest nieświadoma swojej choroby. Aktualnie dużym problemem jest rozszerzanie się obszarów występowania choroby poza rejony wiejskie. Przemieszczanie się ludności do miast spowodowało zmianę epidemiologii choroby Chagasa. W Stanach Zjednoczonych oraz innych regionach, gdzie trypanosomoza amerykańska nie jest chorobą endemiczną, szczególny nacisk kładzie się na zapobieganie transmisji choroby poprzez przetoczenia krwi, przeszczepy narządów oraz przeniesieniu zakażenia z kobiety ciężarnej na jej dziecko.
COVID-19 to choroba wywołana przez koronawirus z Wuhan (2019-CoV). Nazwa COVID-19 została ogłoszona przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i obowiązuje oficjalnie. „CO” w nazwie oznacza koronę (ang. corona), „VI” – wirus (ang. virus), „D” – chorobę (ang. disease), a liczba 19 wskazuje rok pojawienia się wirusa – 2019 (Corona-Virus-Disease-2019).
Koronawirus 2019-nCoV to wirus należący do rodziny koronawirusów (coronaviridae). Koronawirusy występują u zwierząt i powodują u nich różne choroby (układu oddechowego, układu pokarmowego, wątroby, układu nerwowego), wiele zakażeń przebiega też bezobjawowo. Wirusy te często mutują i mają dużą zdolność do zakażania nowych gatunków. Wszystkie poznane dotąd koronawirusy powodujące zakażenia u ludzi są wirusami, które wywołują objawy ze strony układu oddechowego, bardzo rzadko ze strony innych układów i narządów. Możliwe, że oprócz zakażenia układu oddechowego u dzieci do 12. miesiąca życia mogą wywoływać biegunkę.
Do 2019 roku poznano 6 wirusów powodujących zakażenia u ludzi. Cztery z nich są przyczyną przeziębienia o łagodnym przebiegu. Dwa pozostałe (wirusy SARS i MERS) mogą prowadzić do zagrażającej życiu ostrej niewydolności oddechowej. Koronawirus 2019-nCoV jest wirusem odpowiedzialnym za obecną epidemię zakażeń układu oddechowego, która rozpoczęła się w Wuhan, w Chinach i tam po raz pierwszy został zidentyfikowany w grudniu 2019 roku.
Denga to choroba wirusowa przenoszona przez komary z rodzaju Aedes, np. A. aegypti lub A. albopictus, zwane komarami tygrysimi. Wirus może być przenoszony w ciąży, z matki na dziecko. Udokumentowano przypadek transmisji, podczas karmienia piersią. Istnieje ryzyko zakażenia podczas transplantacji narządów, krwiodawstwa, czy zakłucia igła. Wyróżnia się wirus Dengi 1,2,3 i 4. Oznacza to, że można zachorować czterokrotnie w ciągu życia. Prawie połowa populacji świata, żyje na terenach w których występuje ryzyko zakażenia. Jedna na cztery zakażone osoby, zachoruje. Denga jest jedną z wiodących przyczyn zgonów na terenach endemicznych. Co roku choruje około 100 milinów osób, 22 tysiące umiera.
Ciężka, ogólnoustrojowa choroba wywoływana przez bakterie gram ujemne Salmonella Typhi. Dawniej nazywana tyfusem. Rezerwuarem są ludzie. Z osób, które przechorowały dur brzuszny, do 4% zostaje nosicielami. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową. Jest to choroba „brudnych rąk”, co oznacza, że do jej rozprzestrzeniania przyczynia się niski poziom higieny. Polsce rejestruje się pojedyncze przypadki. Na świecie rocznie rejestruje się 16-33 milionów zachorowań oraz 500 000 zgonów. Dotyczą one głównie Azji Południowej i Wschodniej, Afryki, oraz Ameryki Południowej i Środkowej. W rejonach tych większość zachorowań stwierdza się u dzieci i młodzieży, a dur brzuszny jest przyczyną znacznej liczby zgonów noworodków i niemowląt.
Dżuma jest chorobą dotykającą ssaki, powodowana przez bakterię Yersinia Pestis. Człowiek może zarazić się po pogryzieniu przez pchłę ( pchły szczurze, łac. Xenopsylla cheopis) oraz drobne, zarażone ssaki. Istnieje możliwość przeniesienia bakterii z człowieka na człowieka drogą kropelkową- jedyna możliwość zakażenia miedzy ludźmi. Ten sposób transmisji nie był udokumentowany od wielu lat. Choroba ta, w średniowieczu siała spustoszenie. Aktualnie posiadamy odpowiednie antybiotyki aby z nią walczyć, aczkolwiek opóźnione wdrożenie leczenia może skończyć się śmiercią. Bakteria Yersinia Pestis, może być wykorzystywana jako broń biologiczna. Występuje głównie na terenach Afryki i Azji, ale także można ją spotkać w Ameryce.
Jest to rzadka, śmiertelna, wirusowa gorączka krwotoczna występująca głównie w Afryce Subsaharyjskiej. Czynnikiem etiologicznym jest wirus Ebola, którego prawdopodobnym rezerwuarem są nietoperze owocożerne lub niektóre gatunki małp. Gorączka Ebola szerzy się na drodze kontaktu bezpośredniego z krwią, płynami ustrojowymi, wydzielinami, wydalinami chorego oraz na drodze kontaktu ze skażonymi wirusem przedmiotami (igły, strzykawki, sprzęt medyczny wielorazowego użytku), czy poprzez bezpośredni kontakt ze zwłokami chorych na EVD. Wirus Ebola może rozprzestrzeniać się między ludźmi, tylko jeżeli osoba chora ma objawy gorączki krwotocznej, jednak do zakażenia może dojść także poprzez kontakt seksualny z ozdrowieńcami w okresie do 7 tygodni po ich wyleczeniu gdyż przez taki okres wirus Ebola może być obecny w nasieniu u mężczyzn. Okres wylęgania wynosi 2-21 dni. Wirus mnoży się w ogromnych ilościach i rozprzestrzenia się w układzie chłonnym, wątrobie, śledzionie oraz dodatkowo uszkadza serce, naczynia krwionośne, nadnercza oraz zwiększa przepuszczalności ścianek drobnych naczyń krwionośnych.
Jest to choroba zakaźna wywoływana przez wirus gorączki zachodniego Nilu. Wirus rozprzestrzenia się między ludźmi poprzez ukąszenie zainfekowanego komara podczas sezonu, trwającego od lata do jesieni. W wyjątkowych sytuacjach źródłem zakażenia może być krew lub tkanki pochodzące od zakażonego człowieka. Głównym rezerwuarem wirusa są ptaki.
Jest to ostra, wirusowa choroba zakaźna, szerząca się drogą kropelkową lub przez kontakt bezpośredni z zakażonym pacjentem i jego wydzieliną z jamy nosowo-gardłowej. Występują głownie dwa typy wirusa grypy: typ A oraz typ B. Wirusy te są odpowiedzialne za coroczne epidemie grypy od października do kwietnia (zazwyczaj 3 miesiące). Rezerwuarem wirusów grypy są ludzie, a także niektóre zwierzęta (np. świnie, ssaki morskie, konie, kotowate, psy, ptaki domowe i dzikie). Ludzie starsi, dzieci oraz dorośli z niedoborem odporności są w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu grypy. Okres wylęgania wynosi 1–4 dni, a czas zakaźności to 1 dzień przed i do 5 dni po wystąpieniu objawów u dorosłych.
Zakażenie ludzkim wirusem nabytego niedoboru odporności (human immunodeficiency virus – HIV) to choroba przewlekła powodująca postępujące upośledzenie odporności osoby zakażonej. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą krwi, kontaktów seksualnych lub wertykalnie z matki na dziecko w okresie ciąży lub karmienia piersią.
HIV należy do rodziny retrowirusów i atakuje przede wszystkim komórki układu odpornościowego – białe krwinki (limfocyty T CD4, monocyty, makrofagi) zlokalizowane we krwi, szpiku kostnym, przewodzie pokarmowym i ośrodkowym układzie nerwowym. Przebieg zakażenia jest uwarunkowany czynnikami zależnymi od gospodarza (czynniki genetyczne, np. zróżnicowane receptory dla HIV na białych krwinkach), wirusa (typ wirusa) oraz od drogi zakażenia i tego, które białe krwinki pierwsze ulegają zakażeniu wirusem. Postęp choroby prowadzi do stałego zmniejszania się liczby krwinek białych i intensyfikacji namnażania się wirusa. Zwykle po 8–10 latach od zakażenia dochodzi do rozwoju zespołu nabytego niedoboru odporności (acquired immunodeficiency syndrome – AIDS), ale czas ten może wahać się od 1 roku do wielu lat. Cechą charakterystyczną, na podstawie której w Europie rozpoznaje się AIDS, jest wystąpienie u osoby zakażonej określonej choroby oportunistycznej. Jest to stan zwiększonej podatności organizmu na wszelkie czynniki chorobotwórcze oraz zwiększonego ryzyka rozwoju choroby nowotworowej. Czynniki chorobotwórcze będące przyczyną chorób oportunistycznych nie powodują objawów chorobowych u osoby z prawidłową funkcją układu immunologicznego, ale w stanie upośledzonej odporności, takim jak AIDS, stanowią przyczynę ciężkich, bezpośrednio zagrażających życiu chorób.
Inwazyjna choroba meningokokowa jest najczęstszą postacią zakażeń meningokokowych – ciężką, gwałtownie postępującą chorobą bakteryjną wywołaną przez wtargnięcie dwoinek zapalenia opon do prawidłowo jałowych miejsc organizmu, takich jak krew i ośrodkowy układ nerwowy.
Meningokok, czyli dwoinka zapalenia opon mózgowych (łac. Neisseria meningitidis), jest Gram-ujemną, wewnątrzkomórkową bakterią, której jedynym rezerwuarem jest człowiek. Bakterie kolonizują nosogardło i wykrywa się je u około 10% zdrowych ludzi mimo braku jakichkolwiek objawów klinicznych. Ze względu na skład polisacharydowy otoczki bakterie z rodzaju Neisseria meningitidis dzielą się na 13 grup serologicznych: A, B, C, D, X, Y, Z, E29, W135, H, I, K oraz L. Najistotniejsze pod względem chorobotwórczości są meningokoki należące do serogrup A, B, C, W135 oraz Y.
Zakażenia meningokokowe występują na całym świecie u osób w każdym wieku, jednak najczęściej u dzieci w pierwszych latach życia (od 3 miesięcy do 2–5 lat). Drugi szczyt liczby zachorowań dotyczy młodzieży i młodych dorosłych (15–24 lata). Do czynników ryzyka sprzyjających rozwojowi choroby należą – poza wiekiem – niedobory odporności (niedobór składników dopełniacza, czynnościowy i anatomiczny brak śledziony), zamieszkiwanie w akademiku oraz podróże na tereny endemiczne.
Japońskie zapalenie mózgu – to choroba wirusowa, będąca główną przyczyną zapaleń mózgu w Azji i Zachodnim Pacyfiku, których można uniknąć poprzez zaszczepienie. Dla większości podróżnych do Azji, ryzyko zachorowania na Japońskie Zapalenie Mózgu jest bardzo małe, ale różni się ono w zależności od dokładnej lokalizacji, długości podróży oraz od wykonywanych aktywności. Większość ludzi, która zachoruje za Japońskie Zapalenie Mózgu nie ma żadnych objawów lub ma je bardzo łagodne. Jednakże, u małego procenta zakażonych może się rozwinąć zapalenie mózgu, z objawami takimi jak: nagłe silne bóle głowy, wysoka gorączka, dezorientacja, śpiączka, drgawki. Około 1 na 4 osoby chore umiera.
Wirus Japońskiego Zapalenia Mózgu należy do rodziny Flavivirusów, podobnie jak m.in. Wirus Gorączki Zachodniego Nilu. Jest przenoszony do organizmu człowieka poprzez ukąszenia komarów z gatunku Culex, szczególnie Culex tritaeniorhynchus.
Zakażenia Wirusem Japońskiego Zapalenia Mózgu najczęściej ma miejsce głównie na terenach wiejskich,często jest kojarzony z produkcją ryżu i obszarami intensywnie nawadnianymi. W niektórych miejscach Azji, takie warunki mogą się pojawić też koło aglomeracji miejskich.
Kleszczowe zapalenie mózgu (TBE: Tick-borne encephalitis) to infekcja wirusowa, która zajmuje centralny układ nerwowy. Wirus Kleszczowego Zapalenia Mózgu należy do rodziny Flaviviridae.
Wyróżniamy trzy typy Kleszczowego zapalenia mózgu: Europejski (lub Zachodni), Syberyjski oraz Daleko Wschodni (Rosyjski). Rocznie zgłasza się w Europie i Rosji ok. 5000- 7000 przypadków zachorowań wśród ludzi.
Człowiek może zarazić się Kleszczowym Zapaleniem Mózgu poprzez ukąszenie przez zainfekowanego kleszcza Ixodes– najczęściej występuje to na obszarach wiejskich, podczas okresów największej aktywności kleszczy: pomiędzy kwietniem a listopadem. Choroba może być też spowodowana konsumpcją niepasteryzowanego mleka od zakażonych kóz, owiec lub krów. Transmisja z człowieka na człowieka nie została zgłoszona, za wyjątkiem zakażeń wertykalnych
(w czasie porodu – z matki na dziecko).
Krztusiec to choroba układu oddechowego, znana też jako koklusz, która jest spowodowana przez bakterię o nazwie Bordatella Pertussis.
Krztusiec jest bardzo zaraźliwą chorobą, która występuje wyłącznie u ludzi. Przenosi się z człowieka na człowieka, najczęściej drogą kropelkową – m.in. poprzez kichanie i kaszlenie na inną osobę. Część dzieci może być zarażane krztuścem przez swoje starsze rodzeństwo/ rodziców, którzy nie są świadomi infekcji, ponieważ u nich może przebiegać ona bezobjawowo.
Osoby chore są najbardziej zakaźne do dwóch tygodni od początku objawów kaszlu. Antybiotyki mogą skrócić ten okres.
Leiszmanioza to choroba pasożytnicza, która występuje na terenach tropikalnych, subtropikalnych oraz południowej Europie. Jest spowodowana przez zakażenie pierwotniakami z rodzaju Leishmania, którymi można się zarazić poprzez ukłucie charakterystycznymi gatunkowo zainfekowanymi komarami. Inne możliwe drogi zarażenia to: transmisja pierwotniaka wraz z transfuzją krwi, narkotykami dożylnymi oraz drogą wertykalną z matki na płód.
Jest kilka różnych form Leiszmaniozy, które występują u ludzi. Najczęstsze to: Leiszmanioza skórna, która powoduje owrzodzenia skóry oraz Leiszmanioza Trzewna, która dotyka niektórych narządów wewnętrznych (głównie śledziony, wątroby oraz szpiku kostnego).
Szacuje się, że występuje ok 700,000 – 1,2 mln nowych przypadków skórnej Leiszmaniozy na rok. Nowych przypadków Trzewnej Leiszmaniozy jest ok <100,000 na rok, ale wcześniej ta liczba wynosiła aż do ok 400,000 na rok.
Po przedostaniu się do organizmu pierwotniaki Leishmania zarażają białe krwinki (makrofagi), w konsekwencji czego dochodzi do rozsiewu patogenu, m.in. do wątroby, śledziony, szpiku kostnego.
Cechą charakterystyczną leiszmaniozy są zaburzenia odporności. Ostatnio podkreśla się zagrożenie, jakie niosą zarażenia pierwotniakami Leishmania wśród osób zakażonych HIV. Deficyt odporności związany z zakażeniem HIV może spowodować reaktywację zarażenia Leishmania nawet po wielu latach. Z kolei leiszmanioza u chorych żyjących z HIV przyspiesza progresję choroby do AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności).
Najbardziej rozpowszechniona choroba tropikalna wywoływana przez 4 rodzaje pierwotniaka z gatunku Plasmodium. Malaria przenoszona jest przez samice komarów widliszków z rodzaju Anopheles. W 2018 roku zanotowano 228 mln nowych przypadków malarii (2010 rok-251mln), najwięcej na terenach Afryki (93% wszystkich zachorowań), Azji Południowo-Wschodniej (3,4%) i Śródziemnego Wschodu według WHO ( 2,1%). Plasmodium falciparum jest najbardziej rozpowszechnioną przyczyną malarii w regionie afrykańskim WHO, stanowiących 99,7% szacowanych przypadków malarii w 2018 roku. W 2018 roku na świecie szacowano 405 000 zgonów z powodu malarii w porównaniu z 416 000 szacowanych zgonów w 2017 r. i 585 000 w 2010 r. Dzieci w wieku poniżej 5 lat są grupą najbardziej narażoną na malarię. W 2018 roku stanowiły 67% (272 000) wszystkich zgonów z powodu malarii na całym świecie. Około 11 mln ciężarnych kobiet w Afryce było narażonych na zakażenie malarią. W Polsce odnotowuje się kilkanaście przypadków malarii rocznie.
Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową. Szerzy się drogą kropelkową oraz przez bezpośrednią styczność z wydzieliną z jamy nosowo-gardłowej chorej osoby. Pozostaje istotną przyczyną zgonów wśród małych dzieci na całym świecie, pomimo dostępności bezpiecznej i skutecznej szczepionki (140 000 zgonów na całym świecie). Dzięki szczepieniom udało zredukować się liczbę zgonów o 73%. Odra jest tak zaraźliwa, że jeśli jedna osoba ją ma, zaraża nawet 90% osób w pobliżu tej osoby, które nie są odporne.
Poliomyelitis (polio) jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, która w dużej mierze dotyka dzieci w wieku poniżej 5 lat. Wyróżniamy typy 1,2 i 3. Wirus przenoszony jest przez człowieka rozprzestrzeniającego się głównie drogą fekalno-oralną . Wirus może żyć w kale zainfekowanej osoby przez wiele tygodni. Ludzie, którzy nie mają objawów, przenoszą wirusa na inne osoby. Wirus namnaża się w jelicie, skąd może zaatakować układ nerwowy i spowodować paraliż. W 1988 roku rozpoczęto światową walkę z Polio. Spośród 3 szczepów, typ 2 i 3 zostały oficjalne uznane, jako wyeradykowane, odpowiednio w 1999 i 2012 roku. Na 2020 rok, notujemy przypadki zachorowań jedynie w Pakistanie i Afganistanie. Dzięki masowym szczepieniom, ograniczono liczbę nowych zachorowań o 99%. W Polsce w 1984 roku miało miejsce ostatnie zachorowanie na poliomyelitis.
Salmonelloza jest chorobą wywoływaną przez bakterie gram ujemne Salmonella. Bakterie Salmonella są szeroko rozpowszechnione wśród zwierząt domowych i dzikich. Salmonella jest wszechobecną i odporną bakterią, która może przetrwać kilka tygodni w suchym środowisku i kilka miesięcy w wodzie. Ogólny bilans chorób przenoszonych przez pokarm jest niepokojący : każdego roku prawie co dziesiąta osoba choruje, a 33 miliony ludzi ginie. Choroby biegunkowe są najczęstszymi chorobami związanymi z pokarmem, 550 milionów ludzi zachoruje każdego roku, w tym 220 milionów dzieci w wieku poniżej 5 lat.
Choroba pasożytnicza wywoływana przez 3 główne gatunki : Schistosoma haematobium, S. japonicum, and S. mansoni.
Schistosomatoza dotyka prawie 240 milionów ludzi na całym świecie, a ponad 700 milionów ludzi żyje na obszarach endemicznych. Zakażenie jest powszechne na obszarach tropikalnych i subtropikalnych, w biednych społecznościach bez wody pitnej i odpowiednich warunków sanitarnych. Szacuje się, że w samej Afryce Zachodniej dochodzi co roku do 200 000 zgonów. Choroba jest wywoływana przede wszystkim przez jaja pasożyta, bytujące w naczyniach krwionośnych otaczających pęcherz lub jelita.
Afrykańska trypanosomatoza, znana również jako śpiączka afrykańska, jest wywoływana przez mikroskopijne pasożyty z gatunku Trypanosoma brucei, przenoszone przez muchę tsetse (gatunki Glossina), która występuje tylko w Afryce. Obecnie około 10 000 nowych przypadków rocznie jest zgłaszanych do Światowej Organizacji Zdrowia.
Tasiemczyce, to odzwierzęce choroby przewodu pokarmowego wywołane przez tasiemce, u których człowiek jest ostatecznym żywicielem. Rezerwuarem pasożytów jest człowiek oraz zwierzęta żywiące się rybami np. lis czy foka. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, po spożyciu surowego mięsa zwierząt zawierającego larwy tasiemca. W zależności od gatunku tasiemca, może to być mięso wołowe (T. saginata), wieprzowe (T. solium) lub rybie (D. latum). Człowiek może zostać również przypadkowym żywicielem ostatecznym tasiemca psiego (D. caninum) lub tasiemca szczurzego (H. diminuta). Tasiemce występują głównie w rejonach o niskich standardach sanitarnych. Okres wylęgania trwa od kilku do kilkunastu tygodni.
Jest to choroba zakaźna wywołana przez Mycobacterium leprae. Jej cechą charakterystyczną jest długi okres wylęgania (pierwsze objawy mogą pojawić się nawet po 20 latach) oraz przewlekły przebieg. Rezerwuarem zwierzęcym są pancerniki i małpy. Choroba rozprzestrzenia się drogą kropelkową, a materiałem zakaźnym jest wydzielina z błon śluzowych nosa oraz wrzodziejące zmiany skórne. Bakterie uszkadzają osłonki nerwów obwodowych, czego efektem są zaburzenia czucia i łatwiejsze powstawanie urazów. Zakażeniu ulegają także komórki krwi, co odpowiada za powstanie zmian skórnych.
Jest to bakteryjna, choroba zakaźna wywołana przez Haemophilus ducreyi. Do zakażenia dochodzi drogą kontaktu seksualnego. Jest to najczęstsza choroba przebiegająca z owrzodzeniem narządów płciowych na świecie. Okres wylęgania trwa od 2 do 14 dni, po czym dochodzi do pojawienia się zmian w miejscu wniknięcia bakterii do organizmu.
Wirusowe Zapalenie Wątroby typu A to choroba wątroby, która jest spowodowana zakażeniem wirusem HAV (Hepatitis A Virus). Jest zazwyczaj przenoszona z człowieka na człowieka drogą fekalno-oralną lub poprzez konsumpcję skażonej wody lub jedzenia. Zakażenie HAV jest na całym świecie przyczyną ~1,4 mln przypadków ostrego WZW rocznie.
WZW typu A jest samoograniczającą się chorobą, która nie powoduje przewlekłego zakażenia.
U większości dorosłych objawy WZW typu A (takie jak m.in.: przewlekłe zmęczenie, spadek apetytu, ból brzucha, mdłości i żółtaczka) samoistnie ustępują po ok 2 miesiącach. Większość dzieci poniżej 6 roku życia nie ma objawów lub przebyło infekcję, zupełnie nie zdając sobie z tego sprawy. Przeciwciała wyprodukowane w odpowiedzi na infekcję WZW typu A pozostają na całe życie i chronią przed reinfekcją. Najlepszym sposobem na uniknięcie zakażenia WZW typu A jest zaszczepienie się.
Wirusowe Zapalenie Wątroby typu B jest wywołane przez wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV). Do zakażenia może dojść drogą pozajelitową (kontakt ze skażaną krwią, zanieczyszczonymi narzędziami używanymi do przerywania ciągłości skóry np. igły), płciową oraz drogą okołoporodową. Rezerwuarem są chorzy lub nosiciele, a okres wylęgania to od 28 do 160 dni. WZW typu B może przebiegać jako ostra infekcja wirusowa, postać piorunująca lub przewlekła.
Wirusowe zapalenie wątroby typu C jest to choroba zakaźna wywołana przez wirus zapalenia wątroby typu C (HCV). Jedynym rezerwuarem są ludzie chorzy lub nosiciele. Do zakażenia może dojść podczas kontaktu z krwią osoby zakażonej lub jej pochodnymi np. w czasie transfuzji krwi, używania zanieczyszczonych narzędziami stosowanych do przerywania ciągłości skóry (igły), podczas transplantacji narządów oraz drogą płciową. Możliwe zakażenie okołoporodowe. Okres wylęgania wynosi 15-160 dni, a największa zakaźność jest w okresie obecności RNA HCV we krwi. WZW typu c może przebiegać jako ostra infekcja wirusowa lub przewlekła.
Ziarniniak pachwinowy jest to zakaźna choroba narządów płciowych oraz ich okolicy spowodowana przez bakterie Klebsiella granulomatis (Calymmatobacterium granulomatis). Najczęściej występuje w rejonach subtropikalnych i tropikalnych. Do zakażenia może dojść w trakcie stosunku płciowego czy używania rzeczy (np. bielizna, ręcznik) osoby zakażonej. Okres wylęgania trwa od kilku dni do 3 miesięcy, po tym czasie w miejscu wniknięcia bakterii do organizmu pojawia się niebolesny pęcherzyk lub guzek.
Wirus Zika wywołuje ostrą chorobę zakaźną. Wektorem zakażenia są zakażone komary, z rodzaju Aedes, które również przenoszą wirusa żółtej gorączki, wirusa Dengue, wirusa Chikungunya czy wirusa Zachodniego Nilu. Komary te bytują zarówno w dzień jak i w nocy, a zakażenie choroby może być również przenoszone z matki na płód oraz drogą płciową oraz przez transfuzję krwi. Okres inkubacji choroby trwa od 3 do 12 dni od ukąszenia komara.
Żółta gorączka jest wywoływana przez wirusa (Flavivirus), który jest przenoszony na ludzi przez ukąszenia zainfekowanych komarów : Aedes and Haemogogus. Wirus żółtej febry występuje w tropikalnych i subtropikalnych obszarach Afryki (w 34 krajach ) i Ameryki Południowej i Środkowej (13 krajów) . Przenoszony na ludzi przez ukąszenie zarażonego komara, które przebywają zarówno na terenach miejskich jak i leśnych. W ostatnich latach odnotowuje się wzrost infekcji, spowodowany odejściem od programów szczepień na terenach endemicznych, pomimo obecności szczepionki od 60 lat. Szacuje się, że 80% populacji danego kraju (dotyczy terenów endemicznych) powinna być zaszczepiona, aby zapobiec epidemii.